|
|
|
Dlaczego Skarbiec?
Szanowni Państwo,
Drogie Koleżanki i Koledzy
Zapraszam Państwa do współudziału w poszukiwaniu nowego modelu edukacji licealnej. Działanie to jest konieczne, skoro czas przeznaczony na kształcenie w liceum został wydatnie skrócony, a wymagania na egzaminie maturalnym - zmienione.
Dawny absolwent musiał ogarnąć cały materiał literacko-kulturowy: od Bogurodzicy do Barań-czaka lub Marcina Barana, a ponadto powinien umieć napisać obszerną rozprawkę historycznoliteracką, "najlepiej na sześć stron kancelaryjnych" - jak powiedział pewien profesor z liceum.
Współczesny maturzysta, jeżeli ma przystąpić do nowej matury, musi osiągnąć wysoki stopień samodzielności w gromadzeniu i opracowaniu nieznanego materiału (na egzamin wewnętrzny) i w do-ko-nywaniu analizy i interpretacji tekstu - wiersza lub fragmentu prozy (egzamin pisemny) oraz
w spraw-nym budowaniu wypowiedzi ustnej lub pisemnej.
Nie można osiągnąć takich wyników w tradycyjnym toku nauczania. Troska o przekazywanie wiedzy historycznoliterackiej w układzie chronologicznym powoduje ciągły pośpiech, omijanie pracochłonnych analiz i ćwiczeń, a więc tego, co powinno stanowić rdzeń nauczania. Ponadto przy układzie chronologicznym materiału literacko-kulturowego łamiemy zasadę stopniowania trudności i motywowania uczniów - którzy z trudem identyfikują się z utworami dawnych epok - do lektury.
Podręczniki Skarbiec i Wypisy z ćwiczeniami dla danej klasy służą przeformułowaniu edukacji licealnej. Historia literatury jest ciągle przywoływana jako kontekst interpretacji, nie jest jednak zasadą organizacji materiału nauczania. W tej koncepcji nauczania równolegle rozwijają się wątki diachronii i synchronii, kształtów ciągłości i trwania. Ułożony chronologicznie Skarbiec stanowi porządkujące zaplecze dla procesu edukacyjnego w ciągu trzech lat liceum, ale porządek procesu wyznaczają całości problemowe. Merytoryczną zasadą kompozycji Wypisów jest nastawienie całości na oczekiwania i potrzeby podmiotu: uczeń żyje w świecie współczesnym, chcemy zatem wychodzić od współczesności i w niej szukać pokładów tradycji lub uzasadnień dla przywoływania dzieł dawnych. Skarbiec zatem powinien być nieustannie "pod ręką", by pomagać w syntetyzowaniu i porządkowaniu materiału, ale właściwy podręcznik stanowią Wypisy, które podsuwają ciekawe teksty, interesujące ćwiczenia i zadania twórcze. To właśnie ta książka stanowi właściwy podręcznik, który pomaga w rozwijaniu samodzielności i inteligencji ucznia.
Zachęcam Państwa do pracy z naszymi podręcznikami. Są one nowe nie tylko w doborze teks-tów czy szacie graficznej, lecz przede wszystkim w wyrazistej i nowatorskiej idei dydaktycznej: kładą nacisk na kreatywność i samodzielność uczniów, łączą literaturę i język, lansują dydaktykę czyn-
noś-ciową i komunikacyjną, uczą analizy i interpretacji dzieł literackich i zjawisk językowych, wdrażają do czytania ze zrozumieniem dzieł współczesnej humanistyki. Przede wszystkim jednak podsuwają sposoby wiązania literatury i kultury z egzystencjalnymi przeżyciami młodego człowieka, motywując tym jego szkolną aktywność.
W naszych podręcznikach jest nadmiar tekstów, problemów, ćwiczeń i zadań twórczych. Dzieje się tak, by nie tworzyć książki zamkniętej i sztywnej, by umożliwić wybór i elastyczność
w kształ-towaniu procesu przez jego naturalnego twórcę - nauczyciela. Zapraszam zatem do Skarbca
i jego bogatych ofert. Po rocznym doświadczeniu, mogę powiedzieć, że uczniowie dobrze się czują
w tej przestrzeni i że wielu z nich pojmuje wartość tytułowej metafory programu Uczę się sam..

|